Postiwyd ar

Plac Coffa Y Fron

Dadorchuddiwyd plac y dynion o Ddyffryn Nantlle a roddodd eu bywydau yn y Rhyfel Byd Cyntaf a’r Ail Ryfel Byd yng Nghanolfan y Fron ddydd Sadwrn Tachwedd 9fed 2024.

Arweiniwyd y Gwasanaeth gan y Parchedig Marcus Robinson gyda cherddoriaeth gan Seindorf Arian Dyffryn Nantlle ac yna cacen a phaned wrth gwrs.

 Cefnogwyd y plac gan y Llewod, y Masons, y Cyngor Cymuned, busnesau lleol a thrigolion Dyffryn Nantlle a brynodd gacennau ym Marchnad Lleu ym Mhenygroes.

Mae’r plac yn coffáu’r holl ddynion a gollwyd ond gyda sôn arbennig am y saith deg un chwarelwr o Ddyffryn Nantlle.

Crëwyd y delweddau o’r hollti llechi a’r sodr gan Kar Rowson, artist lleol ac engrafwyd y llechen gan Roger o Gwmni Inigo Jones.

Bydd y placiau’n cael eu gosod ar wal Ty’r Ysgol yn y pentref fel bod trigolion lleol ac ymwelwyr â’r ardal yn gallu gwerthfawrogi’r gofeb.

Postiwyd ar

Stondin Gacennau Y Caban a Phlac Coffa o’r Rhyfel Byd Cyntaf

Dechreuodd y siwrne gyda’r tri ohonom yn edrych ar y plac coffa a adleolwyd o dymchwel Capel Cesarea yng Nghanolfan Y Fron.  Pe bai cymaint wedi marw yn y Rhyfel Byd Cyntaf o Fron, faint o chwareli Dyffryn Nantlle?  A gawsant nhw i gyd eu cofio?

Roedd gan chwarelwyr lawer o sgiliau defnyddiol yn ystod y rhyfel, gyrru peiriannau a pheiriannau eraill, defnyddio ffrwydron ac, wrth gwrs, chwarela i enwi ond ychydig. 

Fe benderfynon ni yn y man a’r lle i wneud mwy i anrhydeddu’r dynion hynny ac felly fe ddechreuon ni stondin cacennau Y Caban, yn gyntaf yn Nhalysarn, wedyn ym Marchnad Lleu fisol yn y Neuadd Goffa, Penygroes yn ogystal â’r te prynhawn yng Nghanolfan Y Fron.  Mae’r holl arian sy’n cael ei gasglu yn mynd i mewn i’r pot ar gyfer y plac cofio.

Rydym bellach wedi codi digon ar gyfer rhan gyntaf o’n gweledigaeth, mae’r plac llechi gyda’r coffâd ysgrifenedig, nesaf fydd cynrychiolaeth weledol felly rydym yn parhau â’n gweithgareddau codi arian. Roeddem am  ddiolch i bawb sydd wedi prynu cacennau gennym hyd yma a dangos iddynt y plac lechen hardd sy’n talu teyrnged i’r 71 a syrthiodd yn ystod y ddau Ryfel Byd o Ddyffryn Nantlle.

Viv, Pam ac Andrew.

Postiwyd ar

Cadw Gwenyn Gyda Gwenyn Prysur

Mae gan Jonathan Garratt BSc (Anrh) Gwyddor yr Amgylchedd, Msc Rheoli Adnoddau Gwledig a Thystysgrif Dylunio Permaculture.

Mae wedi cael gwaith amrywiol ym maes cadwraeth, yr amgylchedd, amaethyddiaeth ac ymgynghoriaeth amgylcheddol. Mae wedi tyfu i fyny gyda gwenyn mêl, gan fynd allan i reoli’r cychod gwenyn gyda’i dad yn blentyn ym Mhorthaethwy, Ynys Môn, ac yn y pen draw yn gofalu am y cychod gwenyn. Bu’n Arolygydd Gwenyn Tymhorol ar gyfer yr Uned Genedlaethol Gwenyn am 22 mlynedd rhwng 2001 a 2022. Mae wedi cynnal cyrsiau di-ri mewn cadw gwenyn ers blynyddoedd lawer, naill ai’n breifat neu drwy sefydliadau eraill megis Gerddi Botaneg Cenedlaethol Cymru, Cymdeithas Eryri, Prifysgol Bangor, y Ganolfan Technoleg Amgen a’r Ganolfan Sgiliau Coetiroedd. Mae gan Jonathan a’i wraig fusnes bach sy’n gwerthu cynnyrch mêl . Mae ganddo frwdfrydedd mawr ac mae’n mwynhau delio â gwenyn mêl a phryfed eraill a throsglwyddo ei sgiliau i eraill.

Postiwyd ar

Ein Anwen yn derbyn gwobr

Roeddem mor falch o Anwen yr wythnos diwethaf pan dderbyniodd wobr gan Mantell Gwynedd am yr holl waith gwirfoddoli a gwaith yn y gymuned y mae wedi’i wneud dros nifer o flynyddoedd. Anwen sy’n trefnu’r holl sesiynau blasu, y stondinau gwybodaeth a chodi arian yn ogystal â bod yn ysgrifennydd i ni, mae’n rôl wirfoddol. Dyma hi gyda’i thystysgrif a dderbyniodd mewn seremoni ym Mhortmeirion.